ارتباط با ما برای گرفتن اطلاعاتی

  • شماره تماس

    تماس جهت تعین وقت مشاوره 09126764459

  • آدرس ایمیل

    lawyer.nodehgan@gmail.com

  • آدرس

    استان البرز، کرج، گوهردشت، کوی اتحاد، روزبهانی، پلاک 68 طبقه اول

نگاه کلی به دادگستری و نظام دادگستری ایران

نگاه کلی به دادگستری و نظام دادگستری ایران

 

 

مترادف دادگستری: عدالت، دادگاه، عدليه، محکمه

وزارتخانه یا اداره که به امور حقوقی و جزایی برسد
۱ - عمل دادگستر . ۲ - (اسم ) وزارتخانه یا اداره ای که به دعاوی حقوقی و جزائی رسیدگی کند و داد مردم دهد

فارسی به انگلیسی

administration of justice, ministry of justice, judicature

 

وکیل دادگستری

attorney, counsel, lawyer, solicitor

 

دیوان خانه : (نِ) (اِمر.) عدليه ، دادگستری (صوفیان و قاجاریان ).

درباره دادگستری

( وزارت ) در ایران نخستین بار به تقلید ممالک مترقی در سال ۱۲۷۵ ه. ق . به تاسیس (( دیوانخانه ) ) اقدام شد. در زمان ناصر الدین شاه قاجار دیوانخانه تحت نظر رئیس خود که او را (( صدر ) ) میگفتند شکایات و دادخواستها را تقسیم بندی میکرد. بعدها وزارت عدليه جای آنرا گرفت . در سال ۱۳٠۵ ه. ش .لغو (( کاپیتولاس ) ) اعلام شد و در همان سال سازمان عدليه منحل گردید و اجازه تشکیلات جدید داده شد . مرحوم داور عدليه را بر شالوده جدیدی بنا کرد . پس از تاسیس فرهنگستان نام عدليه به (( دادگستری ) ) مبدل گردید..

وزارت دادگستری

دادگستری یک وزارت خانه و از جمله وزارتخانه های مهم در ایران است. گفته می شود که بر اساس اصل 160 قانون اساسی : این وزارت خانه به کلیه مسائل مربوط به سه قوه یعنی قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضاییه رسیدگی میکند.

همچنین لازم به ذکر است که رییس این وزارت خانه تنها وزیری است که برای پذیرش این سمت به نظر مثبت رئیس هر سه قوه نیاز دارد. در این مقاله از دادگستری، وظایف و اختیارات آن بیشتر خواهیم گفت. همراه ما بمانید.

وظیفه نظام دادگستری

قضاوت راجع به اختلافات حقوقی  و نظارت بر سیستم دادگاه ها بر عهده دادگستری می باشد. این نهاد وظیفه دارد تا در پرونده های حقوقی قانون را تفسیر و آن را اعمال نماید. عدلیه، یا عدالتخانه، نام دیگر دادگستری است. همچنین این نهاد شامل تعداد زیادی از دادگاه ها بوده و با کمک قضات به حل و فصل مشکلات و اختلافات اقدام می ورزد. آیین دادرسی کیفری و آیین دادرسی مدنی دو بخش مهم این نهاد می باشند.

آیین های دادرسی در دادگستری

آیین های دادرسی در دادگستری

آیین دادرسی مدنی چیست؟

این آیین حاکی از تشریفاتی است که در نهایت مشخص می کند افراد چگونه می توانند در مورد اختلافات مدنی از حق خود دفاع کرده و یا قوانین را برای احقاق حقوقشان به اجرا درآورند.

به بیان ساده تر، آیین دادرسی مدنی شامل قوانین و قواعدی است که لازم است دو طرف دعوا ( خواهان و خوانده)، وکلا، اشخاص وابسته به خواهان و خوانده و... از آغاز تا پایان برپایی دادگاه آن را رعایت کنند. گفتنی است که عدم رعایت این قوانین جرم انگاری شده و جرم تلقی می شود.

وجود چنین آیینی الزام آور است، چرا که بدون وجود این قوانین و آیین ها، افراد ممکن است به میل خود عمل کنند. و بدیهی است که عمل کردن به میل خود به افزایش هرج و مرج و ایجاد آشوب در جامعه منجر خواهد شد.

در همین زمینه گفته می شود که اولین قانون آیین قانون دادرسی مدنی در سال 1316 به تصویب رسید. اصول محاکمات حقوقی نام این قانون بود. که در همان زمان به تصویب مجلس شورای ملی رسید و بارها مورد تجدید نظر قرار گرفت و پس از تجدید نظرهای فراوان به صورت قانون درآمد و مورد استفاده واقع گشت.

اما در حال حاضر قانون آیین قانون دادرسی مدنی مرتبط با سال 1379 معتبر بوده و مورد استفاده واقع می گردد.  آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، نام این قانون می باشد و بالغ بر 500 ماده دارد. در حال حاضر قوانین این آیین نامه در حال تغییرند و حقوق دان ها در حال تدوین قوانین جدید هستند.

آیین دادرسی کیفری چیست؟

آیین دادرسی کیفری از مقررات و قواعدی حکایت دارد که به منظور کشف جرم، صلح بین طرفین، صدور رای، اجرای حکم های قضایی و... مورد استفاده قرار می گیرند. گفته می شود که قوانین آیین دادرسی کیفری پس از اصلاحات فراوان در اسفند۱۳۹۲ به تصویب مجلس رسیدند.

کلیات، کشف جرم، دادگاه های کیفری، اعتراض به آرا، هزینه دادرسی، جرائم نیروهای مسلح، و... از جمله بخش های آیین دادرسی کیفری هستند.

 

تاریخچه دادگستری

قبل از اسلام:

در نوشته ی تاریخ نگاران یونانی گفته شده که در دوران هخامنشیان شاهان هخامنشی به داوری مشغول بودند.

داریوش هخامنشی خدا را منشا قانون در نظر گرفته بود و روزی را برای داوری میان مردم تعیین کرده بود. در کتیبه های آن دوران از واژه دات استفاده شده و دات به معنای قانون است. گفته می شود که در آن زمان قوانین به صورت بی ملاحظه و سخت به اجرا درمی آمده اند.

بر اساس نوشته ها و گنجینه های تاریخی همچنین گفته شده که در دوران اشکانی و ساسانی نیز قضاوت و دادرسی وجود داشته است. کتاب اوستا مبنای قوانین حقوقی در دوران ساسانی بوده است.

بعد از اسلام، دوران قاجار:

جنبش مشروطه در دوران قاجار آغاز شد. تاسیس عدالتخانه یا عدلیه از محوری ترین خواسته ها در این دوران بود.

گفتنی است که تاسیس عدلیه با جنبش مشروطه ارتباط نزدیکی دارد.

دوران پهلوی:

در دوران پهلوی و در زمان سلطنت رضا خان یک تحول قضایی شکل گرفت. انحلال عدلیه و ایجاد دادگستری ماهیت این تغییر و تحول را تشکیل می داد. گفته می شود که تصمیم برای انحلال عدلیه پیشتر شکل گرفته بود. به این صورت که در زمان قاجار هرگاه فسادی در نظام قضایی شکل می گرفت، گام اول برای اصلاح آن، انحلال عدلیه بود. اما بعد از روی کار آمدن رضا خان عدلیه به طور کامل منحل شد و دادگستری به وجود آمد. تاریخ وقوع این اتفاق به سال 1275 باز می گردد

حسن پیرنیا، تیمورتاش و علی اکبر داور از جمله پایه گذاران این جنبش بودند. این افراد همچنین پایه گذاران آیین دادرسی مدنی و آیین دادرسی کیفری در ایران هستند.